Toplumda yaygın olarak korku ve öfke yaratmasına rağmen, bazı bireyler ağır suçlarla ilişkilendirilen kişilere romantik bir ilgi besleyebiliyor. Bu durum, suçluya yazılan aşk mektupları ve sosyal medyada paylaşılan hayranlık dolu yorumlarla ortaya çıkıyor. Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, bu durumu yalnızca suçluya duyulan çekimle açıklamanın yetersiz olduğunu belirtti.
Özcan, "Kişinin fiziksel görünümü, temsil ettiği güç, tehlikenin yarattığı heyecan, onu değiştirme arzusu veya sosyal medyada görünür olma isteği de bu ilginin nedenleri arasında yer alıyor" dedi. Ayrıca, hibristofili kavramı da bu bağlamda önemli bir yer tutuyor.
HİBRİSTOFİLİ NEDİR?
Hibristofili, ağır suçlar işlemiş kişilere yönelik romantik veya cinsel çekimi ifade eden bir terimdir. Geçmişte ağır suçlardan ceza almış kişilerin aşk mektupları alması ve evlenmesi, bu duruma örnekler arasında sayılabilir. Ancak, bu ilginin sosyal medyada her zaman hibristofili ile açıklanamayacağını vurgulayan Özcan, bireylerin farklı nedenlerle suç işleyen kişilere ilgi duyabileceğini aktardı.
SEVGİMLE DEĞİŞİR DÜŞÜNCESİ NASIL GELİŞİYOR?
Özcan, suç işleyen kişilerin geçmiş yaşam öykülerine odaklanmanın, bu bireylere yönelik algıda değişim yaratabileceğini belirtti. Çocukluk dönemindeki olumsuz deneyimler ve aile ilişkileri, bazı kişilerde suç işleyen bireyle empati kurma isteği doğurabiliyor. Ancak, bu durum suçların mazur görüldüğü anlamına gelmiyor.
Empati, bazen suçun sorumluluğunu gölgede bırakabilir. Bu tür bir anlayış, suç işleyen bireyi geçmişte yaşadıklarıyla kurtarılmayı bekleyen biri olarak algılamaya neden olabilir. Bu yaklaşım, kişilerin "Benim sevgimle değişebilir" düşüncesiyle birleşebiliyor.
Sonuç olarak, kişiler kendilerini karşısındakini anlayabilecek ve onu değiştirebilecek özel biri olarak görmekte, bu da ilişkilerde yalnızca ilginin ötesine geçerek, karşıdaki kişinin hayatında vazgeçilmez olma arzusunu beraberinde getirmektedir. Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, tehlike ve ulaşılamazlık algısının toplumsal etkilerine değindi.
Özcan'a göre, toplumun büyük bir kesiminin uzak durduğu birine yaklaşmak, bazı bireyler için sıradışı veya heyecan verici bir deneyim olarak algılanabiliyor. Tehlikeli veya erişilmesi zor biriyle ilişki kurma düşüncesi, kişiye farklı ve ayrıcalıklı bir hissetme duygusu kazandırabiliyor. Suçla ilişkilendirilen bir kişinin ilgi çekmesi ve tanınma arayışı, bu davranışların olası sebeplerinden bir diğeri olarak öne çıkıyor.
Bazı insanlar için böyle bir yakınlık, sosyal çevrede dikkat çekmenin ya da kendilerini daha önemli hissetmenin bir yolu olarak değerlendirilebiliyor. Bu durum, suçlulara duyulan hayranlığın her zaman romantik bir bağ olarak algılanmaması gerektiği anlamına geliyor.
SOSYAL MEDYA SUÇLUYU ÖNE ÇIKARIRKEN MAĞDURU UNUTTURABİLİYOR
Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, sosyal medyanın suç işleyen bireylere yönelik ilginin ulaşımını sağladığını belirtti. Özcan, "Geçmişte mektuplar ve cezaevi ziyaretleriyle sınırlı olan hayranlığa, günümüzde fotoğraflar, videolar ve sosyal medya paylaşımları üzerinden ulaşılabiliyor" dedi. Özellikle suçlunun fiziksel çekiciliğinin ön plana çıkması, işlenen suç ve mağdurun yaşadıkları üzerindeki dikkatin kaybolmasına neden olabiliyor.
Takipçi sayılarındaki artış ve benzer yorumların çoğalması, diğer kullanıcıların bu ilgiye katılımını kolaylaştırdığını ifade etti. Böylece bir suç olayında, konuşulması gereken mağdurun yaşadıkları, yaşadığı kayıplar ve failin sorumluluğu yerine, failin gördüğü ilginin ön plana çıkması mümkün olabiliyor.
SUÇLUYU ANLAMAK, SUÇU HAKLI GÖRMEK ANLAMINA GELMİYOR
Özcan, suç işleyen bireylere duyulan ilginin tek bir nedene dayanmadığını vurguladı. Hibristofili, kurtarma arzusu, güç ve tehlike algısı, tanınma isteği ve sosyal medyanın etkisi, bu davranışları anlamak için incelenebilecek çeşitli başlıklar arasında yer alıyor. Önemli olan, bir kişinin neden ilgi gördüğünü merak etmek ile o kişinin davranışlarını onaylamak arasındaki farkı korumaktır.
Suçlunun geçmişini anlamak, mağdurun yaşadıklarını göz ardı etmeyi veya suçu üstlenme sorumluluğunu ortadan kaldırmayı gerektirmediğini belirtti.
