Çin, bankacılık sisteminin küçük ölçekli kuruluşlarına odaklanan kapsamlı bir yeniden yapılandırma süreci yürütüyor. Ekonomik büyümenin yavaşlaması, özellikle kırsal bankalardaki sermaye sıkıntısı ve düşük varlık kalitesi gibi sorunları derinleştirirken, Pekin yönetimi birleşme ve tasfiye işlemlerini hızlandırdı. Fitch Ratings verilerine göre, 2025 yılına kadar 670 banka sistemden çıkacak.
Bu sayı, ülkedeki bankaların yaklaşık dörtte birine tekabül ediyor. Pekin’in bu yaklaşımı, daha fazla sermayeye sahip ve merkezi denetimi kolay olan daha büyük bankaların oluşturulmasına dayanıyor.
KÜÇÜK BANKALARDAKİ SORUNLAR
Yeniden yapılanmanın odak noktasında küçük ve kırsal ticari bankalar yer alıyor. Fitch’e göre bu bankalar, Çin finans sisteminin en savunmasız kısımlarını oluşturuyor. Özellikle daha az gelişmiş bölgelerde faaliyet gösteren bu bankalarda sermaye yetersizliği ve yüksek takipteki kredi oranları dikkat çekiyor.
Yılın ilk yarısında kırsal bankaların aktif kârlılığı yüzde 0,45 seviyesine düşerken, takipteki kredilerin oranı yüzde 2,8’e yükselmiştir. Çin bankacılık sektörünün genelinde takipteki kredi oranı ise yüzde 1,5 seviyesindedir.
KREDİ PORTFÖYLERİNDEKİ RİSKLER
Küçük bankaların karşılaştığı sorunların bir kısmı, kredi portföylerinin yapılarına da bağlı. Bu bankalar, küçük işletmelere, gayrimenkul geliştiricilerine ve yerel yönetimlerin finansman ihtiyaçlarına kredi vermektedir. Gayrimenkul krizinin ve yerel yönetimlerin artan borç yükünün, bu bankaların bilançoları üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Fitch, banka birleşimlerinin denetimin güçlenmesine ve finans sisteminde şeffaflığın artmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti. Ancak, küçük bankalardaki yapısal sorunların sadece birleşmelerle kısa sürede çözülemeyeceğinin altı çiziliyor.
EKONOMİK BÜYÜMEDE YAVAŞLAMA
Küçük bankalardaki sorunlara rağmen, risklerin Çin finans sisteminin tamamına yayılma ihtimalinin sınırlı olduğu değerlendiriliyor. Bu bankaların çoğunlukla yerel düzeyde faaliyet göstermesi ve büyük finans kuruluşlarıyla sınırlı bağlantıları, olası bir krizin yayılma riskini azaltıyor. Ancak, ekonomik büyümenin daha da yavaşlaması ve sorunlu kredilerin artması halinde küçük bankalardaki baskının büyüme ihtimali bulunmaktadır.
Dünyanın ikinci büyük ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde yıllık olarak yüzde 4,3 büyüme kaydetti. Bu oran, 2022'den bu yana en düşük büyüme performansı olarak kaydedildi. Sanayi kârları da ağustos ayında yüzde 4,2'ye düşerek yılın en düşük seviyesine indi.
Ekonomik büyümedeki yavaşlama, gayrimenkul sektöründeki sorunlar ve yerel yönetimlerin borç yükü göz önüne alındığında, Pekin’in yüzlerce küçük bankayı daha büyük kuruluşlar çatısı altında bir araya getirme hamlesi, finans sistemindeki kırılganlıkları kontrol altına almak için bir yeniden yapılandırma adımı olarak değerlendiriliyor.