İşsizlik Sigortası Fonu, 1999 yılında kurularak önemli bir sosyal güvenlik mekanizması haline geldi.
İlk iki yıl içinde işçi payı, prime esas ücretin yüzde 2'si, işveren payı ise yüzde 3 oranında kesildi ve ayrıca yüzde 2 devlet katkısı sağlandı. 2002 yılında yapılan düzenlemelerle işçi payı yüzde 1'e, işveren payı yüzde 2'ye ve devlet katkısı yüzde 1'e düşürüldü.
DEVLET KATKISI AZALDI
Bu yıl yapılan kanun değişikliğiyle, Cumhurbaşkanı kararıyla 1 Mayıs’tan itibaren devlet katkısı oranı yüzde 1'den yüzde 0,5'e indirildi. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yayınlanan verilere göre, ocak - ağustos döneminde işçi ve işveren primi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44 oranında artarak 216,8 milyar liraya ulaştı. Devlet katkısı ise yüzde 11,9 artışla 56,2 milyar liraya çıkmış durumda.
FAİZ GELİRLERİNDE ÖNEMLİ ARTIŞ
Faiz oranlarının yüksek seyretmesi, devlet katkısındaki azalmayı telafi etti. Geçen yılın sekiz aylık döneminde 92 milyar lira olan fonun faiz gelirleri, bu yıl yüzde 66,4 artışla 153 milyar liraya çıktı. Toplam gelirler ise geçen yıl 315,1 milyar liradan, yüzde 45,2 artışla 457,5 milyar liraya yükseldi.
GİDERLERDE ARTIŞ
Toplam giderler, sekiz aylık dönemde yüzde 49,7 oranında artarak 156,8 milyar liradan 234,8 milyar liraya ulaştı. İşsizlik ödeneği, geçen yıl 49,5 milyar lira iken bu yıl 73,1 milyar liraya yükseldi. Aktif işgücü programlarına yapılan harcamalar ise yüzde 76,5 artarak 50,1 milyar liraya çıktı.
FON VARLIKLARI YÜKSELİYOR
Devlet katkısındaki azalmaya rağmen, fonun toplam varlıkları sekiz aylık dönemde yüzde 64,6 oranında artarak 851,1 milyar liraya ulaştı. 2023 yılında 197 milyar lira olan işsizlik fonu varlıklarının, 2024 yılında 359 milyar lira, 2025 sonunda ise 628,5 milyar lira olması öngörülüyor. Geçen yıl sonuna göre varlıklar yüzde 35,4 oranında artış gösterdi. Bu artışa karşın enflasyon oranı ise yüzde 22,07 olarak kaydedildi.
EMEKLİLİK FONLARI İLE YANİS
Bireysel emeklilik sistemindeki toplam fon büyüklüğü 2,43 trilyon lirayı, otomatik katılım sistemindeki fon büyüklüğü ise yaklaşık 160 milyar lirayı geçiyor. Toplam fon büyüklüğü ise 2,59 trilyon liraya ulaşıyor. İşsizlik fonundaki artış süreci, işçi ve işveren prim gelirlerinin enflasyonun üzerinde büyümesi ve faiz gelirlerinin yüksek seyretmesiyle destekleniyor.
Bu nedenle, işsizlik sigortası fonunun yıl sonunda 1 trilyon liraya ulaşması bekleniyor.
